Joomla Templates and Joomla Extensions by JoomlaVision.Com


Elanlar


Warning: Creating default object from empty value in /var/www/u0010844/public_html/aqa.az/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109
president
Beynəlxalq standartlarla işləmək inkişafa, tərəqqiyə yol açır və iqtisadiyyatımızın gücləndirilməsinə xidmət edir

Heydər Əliyev

Keyfiyyət Assosiasiyası İctimai Birliyi 25 noyabr 2007-ci ildə təsis edilmiş və 30 oktyabr 2008-ci ildə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçmiş (QN № 1108-Q23-2591), özünüidarəedən, ictimai-faydalı məqsədlər daşıyan, öz fəaliyyətinin əsas məqsədi kimi gəlir əldə etməyi nəzərdə tutmayan qeyri-kommersiya, qeyri-hökumət təşkilatıdır.

“Toyota” korporasiyasında TQM modelinin tətbiqi

TQM (Ümumi Keyfiyyəti İdarəetmə) bütün proseslərin, məhsulların və xidmətlərin hamının iştirakı ilə inkişaf etdirilməsi, müştəri məmnunluğunun artırılması məqsədilə təşkilatın əldə etdiyi nəticələrin davamlı yaxşılaşdırılmasına əsaslanan idarəetmə sistemidir.

TQM ilk dəfə Henry Ford tərəfindən istifadə edilmişdir. H.Ford 1926-cı ildə nəşr etdirdiyi My Life and Work (Həyatım və İşim) adlı kitabında TQM-i yeni bir idarəetmə modeli olaraq irəli sürmüşdür.1950-ci illərdə U.E.Deminq TQM-i inkişaf etdirmiş və bu sistem yapon şirkətləri tərəfindən mənimsənilmişdir.


Yapon idarəçiləri TQM-i bütün fəaliyyət sahələrində yayaraq insanların bu mövzuda marifləndirilməsini təmin etmiş və bununla da məhsul və xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsinə nail olmuşlar.
Dünyada TQM-i ən effektiv şəkildə tətbiq etmiş şirkətlərdən biri də “Toyota” korporasiyasıdır.

1937-ci ildə yaradılmış “Toyota Motor Corporation hazırda 160-dan çox ölkədə ildə 6 milyondan çox avtomobil satan, böyüklüyünə görə dünyada 3-cü avtomobil istehsal edən şirkətdir.

Bu gün şirkətin dünyanın müxtəlif ölkələrində 246 700 nəfər işçisi çalışır. “Toyota” təkcə öz istehsal imkanları və texnoloji yenilikləri ilə məşhur deyil, şirkət həm də korporativ sosial məsuliyyət, ətraf mühitin qorunması, fəaliyyət göstərdiyi yerlərin inkişafına və yerli əhaliyə investisiya qoyuluşları ideyasını dəstəkləyir.
"Toyota" dünyanın ən yaxşı 500 şirkəti arasında ilk onluğa daxildir və haqlı olaraq dünyanın ən qabaqcıl avtomobil şirkətlərindən biri hesab olunur.

Bu gün “Toyota” Yaponiya və Asiya bazarlarında şəriksiz lider, ABŞ-da ən uğurlu qeyri-amerikan şirkəti, Avropada aparıcı yapon markasıdır. “Toyota”nın yüksək inkişafını şərtləndirən əsas amillərdən biri də şirkət tərəfindən qabaqcıl texnologiyalara, keyfiyyəti idarəetmə məsələlərinə xüsusi önəm verilməsidir.

75 illik fəaliyyəti ərzində “Toyota” tərəfindən keyfiyyəti idarəetmənin iki ən mühüm modeli-Ümümi Keyfiyyətə Nəzarət (TQC) və Ümumi Keyfiyyəti İdarəetmə (TQM) uğurla tətbiq edilmişdir.

TQC-dən TQM modelinə keçid

“Toyota”da TQC-in həyata keçirilməsinə 1961-ci ildə başlanılmışdır. TQC-i tətbiq etməklə şirkət müəyyən hədəflərə nail olmağı planlaşdırırdı. Belə ki, həmin illərdə ticarətin liberallaşdırılmasının nəticəsi olaraq keyfiyyətli və ucuz ixrac malları Yaponiya bazarına daxil olmuş və bu vəziyyət nisbətən baha qiymətə olan yerli məhsulların satılması ilə bağlı ciddi problemlər yaratmışdı. Bunun nəticəsi olaraq yapon malları, o cümlədən istehsal olunan avtomobillər keyfiyyət və rəqabətqabiliyyətlilik baxımından xarici analoqlarından geri qalırdı.

1957-ci ildən etibarən "Toyota"nın ABŞ-a ixrac etdiyi “Kroun” avtomobili keyfiyyət baxımından yerli amerikan modelləri ilə müqayisədə aşağı səviyyədə idi. Məhz bu amil, şirkətin istehsal etdiyi avtomabillərin ABŞ və Avropa bazarlarında satışına mənfi təsir göstəriridi.


Toyota markası olan avtomobillərin keyfiyyətinin və rəqabət qabiliyyətinin artırılması həmin illərdə şirkətin qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri idi. TQC-in həyata keçirilməsi əslində şirkətdə keyfiyyətə nəzarətin gücləndirilməsini və idarəetmənin effektivliyinin artırılmasını nəzərdə tuturdu.

TQC əsasən aşağıdakı istiqamətlər üzrə həyata keçirilirdi:

  • keyfiyyətin istehsal xəttinə keçirilməsi (hazır məmulata nəzərətin həyata keçirilməsini minimum səviyyəyə endirmək üçün);
  • eyni zamanda keyfiyyətə və xərclərə nəzarətin həyata keçirilməsi (minumum xərclərlə yüksək keyfiyyətli məhsulun buraxılmasına nail olmaq);
  • siyasətin idarə edilməsi (rəhbərliyin siyasətinin bütün şirkətdə həyata keçirilməsi).


Məhz bu tədbirlər nəticəsində “Toyota” tərəfindən istehsal edilən məhsulların keyfiyyəti yaxşılaşaraq, xərclərin azaldılmasına nail olundu. Bununla da TQC bir idarəetmə modeli kimi özünün effektivliyini nümayiş etdirdi.

TQC-nin tətbiqindən sonra “Toyota”da yeni idarəetmə modeli üzərində düşünməyə başladılar. Bu axtarışların nəticəsi olaraq TQC 1995-ci ildə TQM-lə əvəz edildi.

TQM-in tətbiqi hər şeydən əvvəl dünyadakı dəyişiklikləri nəzərə almaqla innovasiyaların idarə edilməsini yaradıcı şəkildə yanaşılmasını tələb edirdi. Bununla əlaqədar olaraq TQM ənənəvi TQC sistemindəki boşluqların aradan qaldırılması, korporativ keyfiyyətin yüksəldilməsi və yaxşılaşdırmaların həyata keçirlməsini nəzərdə tuturdu. TQM-in tətbiqi üzrə işlər eyni zamanda dəyişikliklərə çevik reaksiya verilməsini və şirkətin fəaliyyətinin bütövlükdə bu dəyişikliklərə uyğunlaşdırılmasını zəruri edirdi.


Ümumiyyətlə götürsək, “Toyota” korporasiyasında TQM konsepsiyasının tətbiqi üzrə işlər əsasən aşağıdakı istiqamətlər üzrə həyata keçirilirdi:

 

  • istehlakçıya yönəlmə (tələb olunan keyfiyyət səviyyəsinin müəyyən edilməsi üçün istehlakçının (customerin) cəlb edilməsi);
  • kayzenin həyata keçirilməsi (davamlı yaxşılaşdırma üzrə yaradıcı fəaliyyətin həyata keçirilməsi);
  • işçilərin bütövlükdə bu prosesə cəlb edilməsi (ümumi optimallaşdırmaya nail olunması).

TQM konsepsiyasının əsasını təşkil edən prinsiplər işlərin yerinə yetirilməsi zamanı istehlakçıların fikirlərinin öyrənilməsini, layihələndirmə və iştehsal zamanı komanda şəklində fəaliyyət göstərilməsini, həmçinin prosesin və məhsulun keyfiyyətinin davamlı olaraq yaxşılaşdırılmasını nəzərdə tutur.

İstehlakçıya yönəlmə

İstehsalçıya yönəlmə bütün fəaliyyətlərin istehlakçı nöqteyi-nəzərindən yerinə yetirilməsini nəzərdə tutur. Bunun üçün hər bir həyata keçiriləcək fəaliyyət, o cümlədən istehlakçıya təqdim ediləcək çıxış məhsulları təhlil edilməlidir.

Keçən əsrin 90-ci illərinin əvvəllərindən etibarən Yaponiyanın müəssisələri istehlakçıların tələblərini nəzərə alaraq məhsul istehsal etməyə başladılar. Qlobal miqyasda baş verən dəyişiklikləri nəzərə alan “Toyota” istehlakçı tələblərinə uyğun məhsulun layihələndirilməsi və istehsalı məqsədilə yeni metodlar işləyib hazırladı.

“Toyota” tərəfindən tətbiq edilən bu metodlar məhsulun işlənib hazırlanması, buraxılması, daşınması və satışı, o cümlədən bununla bağlı serviz xidmətlərinin göstərilməsi zamanı istehlakçıların müvafiq informasiya ilə təmin edilməsini nəzərdə tuturdu.

Kayzen - davamlı yaxşılaşdırma

İngilis dilində davamlı yaxşılaşdırma mənasını ifadə edən Kayzen yapon müəssisələrinin tətbiq etdikləri ən effektiv metodlardan biridir.
Kayzeni özünün fəaliyyət fəlsəfəsi olaraq qəbul etmiş “Toyota” korporasiyasında bu metodun tətbiqinin innovasiya dəyişikliklərinə gətirib çıxaracağına əmin idilər.

Məhz bu amil davamlı yaxşılaşdırmalar üzrə çoxsaylı kreativ yanaşmaların, yeni-yeni ideyaların yaranmasına gətirib çıxartdı.
Bu sistem eyni zamanda şirkətin əməkdaşlarının motivasiyasının artırılmasında əhəmiyyətli rol oynadı.

Belə bir “yaradıcı təkliflər sistemi” (heç də təsadüfi deyil ki, il ərzində korporasiyada işçilər tərəfindən irəli sürülən 700000-dən çox təklifin böyük əksəriyyəti davamlı yaxşılaşdırmalara aiddir) şirkətin dünyada əldə etdiyi uğurların hərəkətverici qüvvəsi olaraq qalır.

İşçilərin prosesə cəlb edilməsi


İşçilərin prosesə cəlb edilməsi davamlı yaxılaşdırmalar üzrə "Toyota" korporasiyasının fəaliyyətlərində bütün şəxslərin iştirakını və onların bilik və bacarıqlarından şirkətin inkişafı üçün istifadə edilməsini nəzərdə tutur. Bu yanaşma "Toyota"nın istehsal düşüncəsinin əsas prisiplərindən biridir.
"Toyota" korporasiyasında müxtəlif qərarların verilməsi zamanı işçilərin də fikirlərinin öyrənilməsi orada komanda ruhunun inkişaf etdirilməsinə və şirkət əməkdaşlarının motivasiyasının artırılmasına xidmət edir.

İşçilərin bütün səviyyələrdəki mükəmməl iş məhsuldarlığının üstünlükləri, digər işçilər üzərindəki müsbət təsirləri, müştəri razılığı, xərclərin azaldılması, resurslara qənaət "Toyota" korporasiyasının fəaliyyətin xarakterizə edən əsas cəhətlərdir.

Hər kəsin iştirakını təmin etmək məqsədilə şirkət işçilərlə rəhbərlik arasındakı effektiv əlaqənin qurulmasına nail olmuşdur.
Bu gün "Toyota"nın hər bir əməkdaşı üzərinə düşən vəzifələri və verə biləcəyi faydaları dəqiq dərk edir və şirkətin inkişafı üçün böyük əzmlə çalışır.

"Toyota" korporasiyasını digər şirkətlərdən fərqləndirən əsas cəhətlərdən biri də şirkətdə keyfiyyət məsələlərinə xüsusi önəm verilməsidir. Keyfiyyətlə bağlı ideyalar əsasən 1962-ci ildən etibarən fəaliyyət göstərən keyfiyyət dərnəklərində müzakirə edilir. Keyfiyyət dərnəkləri işçilərin bilik və bacarıqlarının artırılmasında, onların şəxsi inkişafında, həmçinin yeni ideyaların yaranmasında əhəmiyyətli rol oynayır.

Hal- hazırda TQM-in tətbiqi üzrə "Toyota" korporasiyasında həyata keçirilən tədbirlər bütövlükdə keyfiyyəti idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsinə, istehsal edilən məhsulların və göstərilən xidmətlərin keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına xidmət edir.

Social

Tərəfdaşlar

Joomla Templates and Joomla Extensions by JoomlaVision.Com

Tanınmış şəxsiyyətlər

Joomla Templates and Joomla Extensions by JoomlaVision.Com

Beynəlxalq Təşkilatlar

Joomla Templates and Joomla Extensions by JoomlaVision.Com